| Alcuando,
eso que los románticos eruditos de
la fin del sieglu XIX llamaben “l’alma
popular”, tien rellumos d’una
rara lucidez. Ye como si esa retranca dende
la que los campesinos asturianos contemplaben
–y, de dalguna miente, entá
contemplen—les crueles engurries que’l
tiempu dexa en xentes y llugares, fore ún
de los últimos abellugos de la conciencia.
Asina, márcase una distancia irónica
y coñona coles zunes y caprichos
del mundu y de los que nélli habiten.
Y especialmente colos que faen qu’esti
mundu seya talamente lo que ye: un llugar
nada recomendable pal noble exerciciu de
pensar. Un llugar nel que la estupidez somea
ser condición necesaria pal goce,
como diría Jacques Lacan,
un insigne escaecíu.
Pues bien, ún d’esos rellumos
de lucidez, qu’amás da cuenta
perfecha de la realidá de l’Asturies
d’anguaño, tenémoslu
nel sen que popularmente algamó’l
términu “Principáu”.
Porque cuando un peisanu fala de “el
Principaú” nun se refier a
la tierra na que vive, nin a la realidá
xeográfica de la comunidá
autónoma: pa eso tien el términu
Asturies. Non. “El Principáu”
ye una entidá político-alministrativa
allugada n’Uviéu, y que tien
la so espresión física nos
funcionarios y na rede burocrática
dependiente del Gobiernu asturianu. La distancia
irónica que tala distinción
supón ye una intelixente manera de
dexar cada cosa nel so sitiu, ensín
entemecer categoríes de naturaleza
estremada. D’una banda la tierra,
el territoriu que dota d’identidá
a la comunidá humana que lo vei modelando
y, al empar, xenerando un tiempu hestóricu;
ya d’otra banda, el baturiciu burocráticu,
que nun dexa ser un entamo viniente de la
voluble voluntá de les clases dominantes,
siempre aliellas na reproducción
d’un discursu de la dominación.
Porque, en realidá, la institución
del “Principado de Asturias”
nun dexa ser la espresión política
y alministrativa de la subordinación
d’Asturies a Castiella, en primeres,
y a España, depués. Nun se
trata d’un cuestión semántica,
sinón simbólica: Asturies
dexa de ser entidá políticamente
sustantiva en cuentes d’enxertase
n’España al traviés
de la so sumisión a la Corona.
D’ehí la virtú profiláctica
que tien dexar el términu “Principáu”
enllordiáu na llamuerga alministrativa,
siempre lloñe de la realidá,
siempre averada a la corte.
|
