Nun dexen de ser los edificios que son casa, al traviés de la volumetría, de los materiales, de les soluciones decoratives, espresión de l’adaptación d’una comunidá humana a un espaciu xeográficu que vei incorporando como propiu. Y son precisamente eses estratexes adaptatives compartíes y tresmitíes comunitariamente, una de les exes basales de la cultura. Interpretada d’estamiente, ye la cultura un conxuntu de saberes acumulaos por una sociedá a lo llargu del tiempu, que-y permiten asegurar la so continuidá biológica, al empar que se produz l’apropiación simbólica de la tierra. Son esos saberes los que permiten ellaborar, d’una banda una visión del mundu, y dende otra una visión de la propia comunidá, esto ye un discursu d’identidá étnica. Y un discursu d’identidá étnica qu’algama espresión política constitúi una comunidá nacional. Siendo precisamente na controversia política onde una comunidá étnica transita escontra una comunidá nacional.

Y tornando a la casa –que ye lo mesmo que tornar a casa--, l’harmonía de l’arquitectura tradicional debuxa nel paisaxe la continuidá de la presencia humana: continuidá hestórica, nel sentíu más primariu del términu, que permite identificar a la casa como la casa d’un llugar, d’un pueblu, d’una comunidá nacional.

La ruptura d’esi procesu en momentos de cambiu económicu, de crisis social, ye un fenómenu xeneralizáu que lleva en sigo mesmu los signos de l’aculturación. Pero esta aculturación ye coyunturalmente estremada en función de la potencia identitaria d’una ou otra comunidá. Asina, hai comunidaes qu’adaptanon les sos formes arqutectóniques tradicionales al tiempu presente, mesmo n’ámbitos rurales qu’urbanos, con unos resultaos estéticos más que solventes. Y esa opción na construcción d’un paisaxe representa l’acumulación d’unos recursos, que tamién formen parte d’alternatives económiques viables na era postindustrial.
Pola contra, dende los añoa sesenta, coincidiendo cola implosión de la sociedá rural tradicional y la incorporación masiva d’Asturies al mercáu como elementu regulador de toa actividá humana, entama un procesu intensu y continu de destrucción sistemática del paisaxe. Nesta destrucción, l’arquitectura representa l’elementu central y contradictoriu: al empar que les formes tradicionales caen físicamente y les sos soluciones son despreciaes con arrogancia nes nueves propuestes arquitectóniques, estes nueves construcciones enuncien un discursu depredador de la memoria, una estética idéntica na zafiedá, enveredada tanto a la usurera acumulación económica como a la usurpación de toa posibilidá de reconocimientu comunitariu nel paisaxe.